Từ thời điểm này, Nhà trường sẽ mở Chuyên đề bài viết về các vấn đề xung quanh môn Lịch sử. Ban biên tập mong nhận được nhiều bài viết, ý kiến từ cha mẹ học sinh, giáo viên, cán bộ nhân viên Nhà trường, bạn đọc website… xung quanh vấn đề này, để phần nào giúp học sinh có cách nhìn nhận tích cực hơn nữa đối với môn học, góp phần định hướng phương thức học cho học sinh.
Mọi thông tin, xin gửi về hòm thư điện tử (email): c123mis@hanoiedu.vn. Tiêu đề email xin được bắt đầu với cụm từ “Góp ý thi vào 10” (giúp Quản trị hòm thư phân loại thư đúng địa chỉ).
Chuyên đề xin được mở đầu bằng bài thông tin tổng hợp của một phụ huynh học sinh.
Môn Lịch sử – tham khảo từ các nước
HẢI VIỆT tổng hợp
Đối với năm học 2019-2020, Sở GD-ĐT Hà Nội đã thông báo môn thi bắt buộc thứ 4 vào lớp 10 THPT công lập là môn Lịch sử (bên cạnh 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ). Điều này lại làm dấy lên những chia sẻ trong cộng đồng về vấn đề học Lịch sử, trong đó có cách dạy và học Lịch sử từ các nước khác. Chúng ta thử cùng theo dõi.
Ở Nhật Bản, theo thày Nguyễn Quốc Vương – tác giả sách “Đi tìm triết lý Giáo Dục Việt Nam”, họ dạy những gì gần với trải nghiệm của trẻ. Học sinh lớp 1, lớp 2 chưa có khái niệm một thế kỷ trước như thế nào, nên các em học lịch sử qua những sinh hoạt hàng ngày như ăn, mặc ở, sắp xếp đồ dùng, đi lại hàng ngày… Lớp 3 học về vị trí không gian (gọi là môn xã hội), làng, phố… nơi các em đang ở. Lớp 4, 5 học về hình thành lịch sử địa phương (được thành lập từ bao giờ, danh nhân có đóng góp gì cho địa phương?)… Lớp 6 mới học Lịch sử Nhật Bản, dạy theo trục tuyến tính thời gian, nước Nhật thế nào, nhìn lịch sử thế giới từ tiến trình lịch sử Nhật Bản. Trong đó có một chương trình nhìn Nhật Bản từ tiến trình lịch sử thế giới… Chương cuối cùng của sách lớp 6 “Nhật Bản trong lòng thế giới”, họ nhìn lịch sử Nhật Bản trong tương quan với lịch sử thế giới (tức họ đứng từ bên ngoài nhìn vào, coi lịch sử Nhật Bản là một phần của lịch sử thế giới) – Theo giaoducthoidai.vn.
Ở Anh, thày James Underwood – giảng viên Lịch sử cho biết: từ 5 đến 14 tuổi, tất cả các em đều phải học môn lịch sử 2 giờ mỗi tuần. Ở tuổi 14, khi bước vào chương trình 2 năm cuối phổ thông, Lịch sử trở thành môn tự chọn. Môn Lịch sử có chương trình khung quốc gia nhưng không chi tiết, cứng nhắc. Ví dụ, khi chương trình quốc gia nói rằng “Trẻ nên được học về các sự kiện và con người nổi bật trong thế kỷ 20” thì cũng không quy định cụ thể là bao nhiêu người, bao nhiêu sự kiện cũng như tên người và tên sự kiện nào. Chương trình quốc gia cũng không quy định về thời lượng, phương pháp cho từng chủ đề.
Thày James nói: “Có khi học sinh được học về những người lính trong Thế chiến thứ nhất. Nhiều buổi học, chúng tôi dành thời gian để phân tích nhật ký, bài thơ, các bức thư tình của họ. Điều đặc biệt là chương trình môn Lịch sử không quá nhiều nội dung, vì tôi muốn phát triển kỹ năng đa đạng cho các ‘sử gia trẻ tuổi’ của mình. Để phân tích một nguồn thông tin như một bức thư phải mất rất nhiều thời gian nếu muốn thảo luận về nó, hiểu và liên kết nó với hoàn cảnh lịch sử bức thư ra đời, vì thế có khi phải mất cả buổi học. Chúng tôi chú trọng việc khuyến khích thảo luận mang tính phân tích mức độ cao cho học sinh. Làm việc nhóm là một cách tốt để kích thích tư duy cho các em…” – Theo vnexpress.net.
Học Lịch sử …kiểu Úc – có gì lạ? Xin thưa: Có ạ. Anh Nguyễn Thế Dương (nghiên cứu sinh Ngôn ngữ học, Đại học Queensland-Australia) kể: “Với học sinh tiểu học, Lịch sử đơn giản chỉ là những chuỗi ngày tháng mà các cháu đã và đang trải nghiệm. Lịch sử cũng gắn liền với những vùng đất các cháu đã đi qua, những con người các cháu tiếp xúc trong cuộc sống hàng ngày. Hàng tuần, các cháu phải tự tìm kiếm tài liệu về những sự kiện trong quá khứ của mình, phỏng vấn ông bà, bố mẹ về cuộc đời và những dấu mốc mà họ đã trải qua. Sau khi có đủ tư liệu, các cháu sẽ được yêu cầu vẽ các bức tranh minh hoạ hoặc chụp ảnh và thuyết trình trước lớp về những điều mình tìm tòi, khám phá được. Nhiệm vụ của các bạn cùng lớp là lắng nghe và đặt câu hỏi để cùng thảo luận. Dù còn nhỏ tuổi, các cháu đã biết vận dụng nhuần nhuyễn các phương pháp khai thác sự kiện quá khứ từ phỏng vấn, hồi tưởng, ghi chép đến tổ chức và trình bày các ý tưởng của mình. Mặc dù các bài thuyết trình thường ngắn gọn nhưng câu chuyện lịch sử cá nhân được chia sẻ và tranh luận đa chiều, khiến nó thêm phần sinh động, gần gũi và hấp dẫn. Do vậy, giáo viên Úc không giảng dạy kiến thức gì nhiều mà chủ yếu là truyền đạt kĩ năng. Sách giáo khoa cũng hoàn toàn không có. Lịch sử nằm trong chính tay học sinh. Nhiệm vụ của giáo viên chỉ là kích hoạt và hướng dẫn để các cháu tự kể ra câu chuyện lịch sử của cuộc đời mình” – Theo vietnamnet.vn.
Ở Mỹ thì sao? Thày David Cutler chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy Lịch sử của mình: việc chỉ ra lịch sử lặp lại như thế nào hấp dẫn học sinh không kém gì nói về những lỗi lầm của nhân loại! Khi dạy Lịch sử nước Mỹ, thày bắt đầu mỗi bài giảng bằng cách đưa ra những liên hệ gần gũi với hiện tại, thậm chí trước đó đã chỉ định những tin tức mà học sinh cần theo dõi để thảo luận trên lớp. “Tôi coi lịch sử như một kênh để dạy những kỹ năng quan trọng thời nay như viết, tư duy có phân tích phê phán, lập luận, và kiến thức công nghệ. Nhờ đó bài học trở nên gần gũi, hấp dẫn và có ích hơn. Tôi cũng khuyến khích các em kiểm tra lại những đánh giá của tôi. Tôi không phạt những lỗi sai hay việc các em nộp bài muộn quá khắt khe. Mục đích cuối cùng là nắm vững kiến thức”. – Theo hocthenao.vn
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập Hà Nội năm học 2019 – 2020 sẽ được tổ chức vào các ngày 2 và 3 tháng 6 năm 2019 với 4 môn thi gồm Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và Lịch sử.
Với bài thi Ngoại ngữ, thí sinh được chọn đăng ký dự thi một trong các thứ tiếng sau: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nhật (thí sinh được phép đăng ký thi môn ngoại ngữ khác với môn ngoại ngữ đang học ở trường THCS).
Các bài thi Toán và Ngữ văn được tiến hành theo hình thức tự luận, thời gian làm bài mỗi môn là 120 phút.Bài thi Ngoại ngữ được tiến hành theo hình thức kết hợp trắc nghiệm khách quan và tự luận, thời gian làm bài 60 phút.
Bài thi Lịch sử làm theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 60 phút.
Bài thi hoặc phần thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan có nhiều mã đề trong một phòng, đảm bảo nguyên tắc hai thí sinh liền kề không trùng mã đề, thí sinh làm bài trên phiếu trả lời trắc nghiệm. Kết quả bài thi của thí sinh trên phiếu trả lời trắc nghiệm được chấm bằng phầm mềm máy tính.
Đề thi gồm các câu hỏi theo chuẩn kiến thức kỹ năng thuộc chương trình THCS hiện hành của Bộ GD&ĐT, chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9.
Đề thi Toán, Ngữ văn đảm bảo 4 cấp độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp, vận dụng cao. Đề thi Ngoại ngữ, Lịch sử chủ yếu ở cấp độ nhận biết, thông hiểu và một số câu vận dụng thấp.
