11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, thời khắc lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc dinh Độc Lập đã đánh dấu sự khởi đầu thời đại hòa bình của toàn dân tộc. Ngay chiều ngày hôm đó, Đài phát thanh Sài Gòn phát bài hát Nối vòng tay lớn(1) do Trịnh Công Sơn sáng tác và trình bày. Ông mở đầu bằng giọng nói nhẹ nhàng(2):
Tôi, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, rất vui mừng và cảm động gặp và nói chuyện với tất cả các anh em nghệ sĩ ở miền Nam Việt Nam này… Tôi xin hát một bài. Hiện tại ở trên đài thì không có đàn guitar, tôi xin hát lại cái bài Nối vòng tay lớn. Hôm nay, thật sự cái vòng tay lớn đã được nối kết.
Rừng núi dang tay nối lại biển xa
Ta đi vòng tay lớn mãi để nối sơn hà
Mặt đất bao la
Anh em ta về
Gặp nhau mừng như bão cát
Quay cuồng trời rộng
Bàn tay ta nắm
Nối liền một vòng Việt Nam…
Giai điệu và lời ca cất lên có sức lay động mạnh mẽ hàng triệu trái tim người Việt, hơi thở của cả dân tộc cùng đổ chung về một hướng. Hướng của chân lý và lẽ phải. Hướng của tình đồng bào và tình đoàn kết. Hướng đổ về của dòng máu Lạc – Hồng.
Người dân Sài Gòn đổ ra đường hòa vào niềm vui chiến thắng của toàn dân tộc ngày 34/4/1975
Nhà văn lừng danh Aitmatov từng nói: Một tác phẩm chân chính không bao giờ kết thúc ở trang cuối cùng. Cũng như một ca khúc đẹp, giai âm kết thúc bản nhạc không đồng nghĩa là một dấu chấm hết, mà chính lúc đó, nhạc và lời mới thực sự ngân vang, bắt đầu một hành trình sống mới trong không gian tâm hồn của người nghe. Câu chuyện bài hát Nối vòng tay lớn vang lên trên Đài phát thanh Sài Gòn trong ngày 30/4/1975 vẫn được lưu giữ ở những trang văn, bài báo, nhưng sự bất tử của ca khúc nằm ở chỗ đã có thể vượt thoát mọi quy luật đào thải của thời gian và không gian.
Biểu tượng thay thế tạm thời cho biểu tượng Google trên trang chủ nhằm vinh danh cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Bức họa do một nhóm nghệ sĩ sáng tạo độc lập thực hiện.
Có thể nói, Nối vòng tay lớn của Trịnh Công Sơn đã đáp lại một cách kịp thời và đầy nhiệt thành tiếng gọi định mệnh của thời khắc lịch sử sang trang, của lòng người đang trong sự chuyển giao đầy bén nhạy. Những gì là Lẽ phải, thuộc về Lẽ phải thì có một sức sống trường tồn và dù chưa được vinh danh, nhưng vẫn lấp lánh dẫn lối. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên mà trong bài phát biểu trước giới trẻ Việt Nam (chuyến thăm Việt Nam vào tháng 5/2016) cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nói: “Chúng tôi vô cùng lạc quan vào tương lai quan hệ hai nước. Niềm tin của tôi chính là tin vào tình hữu nghị của chúng ta. Như Trịnh Công Sơn đã viết trong bài Nối vòng tay lớn”...
Cuộc nhân sinh đã không ít lần chứng kiến trớ trêu của tạo hóa đối với các tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc. Có ca khúc vừa ra đời đã chiếm được đông đảo cảm tình của công chúng, nhưng cũng có ca khúc phải chờ tới mấy chục năm mới tìm được người tri âm. Nhạc sĩ Nga Soloviov- Seido từng vì quá thất vọng mà suýt ném bản nhạc Chiều ngoại ô Maxcova – đứa con tinh thần của mình vào sọt rác, bởi khi đó không một khán giả nào đón nhận. Hoặc cũng ít ai biết danh phẩm Có phải em mùa thu Hà Nội của Trần Quang Lộc từng bị lãng quên hơn 20 năm trước khi được trình diễn trước công chúng.
Nhưng có một ca khúc mà số phận của nó đã đồng thanh tương ứng với vận mệnh của cả dân tộc Việt Nam, gắn liền với tiếng gọi hòa bình của non sông, làm thổn thức hàng triệu con tim. Đó là bài hát Nối vòng tay lớn của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
“Việt Trinh”
………………………
- Bài hát Nối vòng tay lớn được Trịnh Công Sơn sáng tác vào năm 1968. Khi được dịch sang tiếng Anh, có tên là The Great Circle of Vietnam (Richard Fuller, người Mỹ, dịch).
- Ghi ra từ bản ghi âm lúc đó: https://www.youtube.com/watch?v=FllaTmwli7w
